Φάρμακα τι πρέπει να γνωρίζουμε

Γενικά για τα φάρμακα τι πρέπει να γνωρίζουμε

Γενικά για τα φάρμακα τι πρέπει να γνωρίζουμε

Φάρμακα και αρθρίτιδα

«Αρθρίτιδα» σημαίνει φλεγμονή μιας ή περισσοτέρων αρθρώσεων. Πολλά   διαφορετικά είδη φαρμάκων χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της αρθρίτιδας. Ο   σκοπός αυτού του φυλλαδίου είναι:

• να περιγράψει το ρόλο των φαρμάκων στη θεραπεία της αρθρίτιδας.

• να παρουσιάσει τις κύριες ομάδες των φαρμάκων που χρησιµοποιούνται.

Οι διάφοροι τύποι αρθρίτιδας θεραπεύονται με διαφορετικές ομάδες φαρμάκων.   Για παράδειγμα, για την ουρική αρθρίτιδα και την αρθρίτιδα που οφείλεται σε   λοίμωξη (σηπτική αρθρίτιδα) υπάρχουν πολύ ειδικά φάρμακα. Για άλλες μορφές   αρθρίτιδας, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, δεν υπάρχει προς το παρόν φάρμακο   που να θεραπεύει την πάθηση. Όμως, υπάρχουν πολλά φάρμακα που μπορούν να   βοηθήσουν σημαντικά και μπορούν να σταµατήσουν την εξέλιξη της αρθρίτιδας.   Έτσι, για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, χρειάζεται συχνά να χρησιμοποιηθούν δύο ή   περισσότερα φάρμακα ταυτοχρόνως ή αρχικά να δοκιμαστεί ένα φάρμακο και αν   αυτό δε βοηθήσει τότε να δοκιμαστεί κάποιο άλλο. Τα παυσίπονα και τα µη   στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση των   συμπτωμάτων στην εκφυλιστική αρθρίτιδα, όπως η οστεοαρθρίτιδα.

Παραδείγματα φαρμάκων που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία της αρθρίτιδας.

Ορισμένα φάρμακα απλά ελέγχουν τα συµπτώματα. Για παράδειγμα, τα παυσίπονα   μειώνουν τον πόνο και τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα μειώνουν τη διόγκωση και τη   δυσκαμψία της άρθρωσης. Άλλα φάρμακα επηρεάζουν την ίδια την πάθηση.

Στον πίνακα που ακολουθεί αναφέρονται ορισμένα παραδείγματα φαρμάκων που   χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία ορισμένων τύπων αρθρίτιδας.

Φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της αρθρίτιδας

Φάρμακα που ελέγχουν τα συμπτώματα της πάθησης (χρησιμοποιούνται για τις   περισσότερες μορφές αρθρίτιδας, περιλαμβανομένης της οστεοαρθρίτιδας) Φάρμακα   και αρθρίτιδα

«Αρθρίτιδα» σημαίνει φλεγμονή μιας ή περισσοτέρων αρθρώσεων. Πολλά   διαφορετικά είδη φαρμάκων χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της αρθρίτιδας. Ο   σκοπός αυτού του φυλλαδίου είναι:

• να περιγράψει το ρόλο των φαρμάκων στη θεραπεία της αρθρίτιδας.

• να παρουσιάσει τις κύριες ομάδες των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται.

Οι διάφοροι τύποι αρθρίτιδας θεραπεύονται με διαφορετικές ομάδες φαρμάκων.   Για παράδειγμα, για την ουρική αρθρίτιδα και την αρθρίτιδα που οφείλεται σε   λοίμωξη (σηπτική αρθρίτιδα) υπάρχουν πολύ ειδικά φάρμακα. Για άλλες μορφές   αρθρίτιδας, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, δεν υπάρχει προς το παρόν φάρμακο   που να θεραπεύει την πάθηση. Όμως, υπάρχουν πολλά φάρμακα που μπορούν να   βοηθήσουν σημαντικά και μπορούν να σταματήσουν την εξέλιξη της αρθρίτιδας.   Έτσι, για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, χρειάζεται συχνά να χρησιμοποιηθούν δύο ή   περισσότερα φάρμακα ταυτοχρόνως ή αρχικά να δοκιµαστεί ένα φάρμακο και αν   αυτό δε βοηθήσει τότε να δοκιμαστεί κάποιο άλλο. Τα παυσίπονα και τα μη   στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση των   συμπτωμάτων στην εκφυλιστική αρθρίτιδα, όπως η οστεοαρθρίτιδα.

Παραδείγματα φαρμάκων που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία της αρθρίτιδας.

Ορισμένα φάρμακα απλά ελέγχουν τα συμπτώµατα. Για παράδειγµα, τα παυσίπονα   μειώνουν τον πόνο και τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα μειώνουν τη διόγκωση και τη   δυσκαµψία της άρθρωσης. Άλλα φάρμακα επηρεάζουν την ίδια την πάθηση.

Στον πίνακα που ακολουθεί αναφέρονται ορισμένα παραδείγματα φαρμάκων που   χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία ορισμένων τύπων αρθρίτιδας.

Φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της αρθρίτιδας

Φάρμακα που ελέγχουν τα συμπτώµατα της πάθησης (χρησιμοποιούνται για τις   περισσότερες μορφές αρθρίτιδας, περιλαµβανομένης της οστεοαρθρίτιδας)

Είδος φαρμάκου

(ορισμένα     παραδείγματα)

Παραδείγματα

Παυσίπονα

(αναλγητικά)

Παρακεταμόλη

∆ιυδροκωδείνη

Συνδυασμός παρακεταμόλης και κωδείνης

Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη

∆ικλοφαινάκη

Κετοπροφαίνη

Πιροξικάμη

Ιβουπροφαίνη

Ναπροξένη

Ροφεκοξίµπη

Ινδομεθακίνη

Νιμεσουλίδη

Τενοξικάμη

 

Φάρμακα που μπορούν να επηρεάσουν την ίδια την   πάθηση

Τύπος αρθρίτιδας

Φάρμακα (παραδείγματα)

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Αζαθειοπρίνη

Πενικιλλαμίνη

Κυκλοσπορίνη

Σουλφασαλαζίνη

Κυκλοφωσφαμίδη

Υδροξυχλωροκίνη

Μεθοτρεξάτη

Χρυσός

Σηπτική αρθρίτιδα

Αντιβιοτικά

Ουρική αρθρίτιδα(θεραπεία για πρόληψη περαιτέρω κρίσεων)

Αλλοπουρινόλη Σουλφιπυραζόνη

Προβενεσίδη

Ομάδες φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της αρθρίτιδας

Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της αρθρίτιδας μπορούν να   χωρισθούν σε πέντε μεγάλες ομάδες.

1. Παυσίπονα (αναλγητικά)

Αυτά ανακουφίζουν από τον πόνο. Χρησιμοποιούνται για πολλές μορφές αρθρίτιδας   και συχνά χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα.

2. Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ)

Αυτά μειώνουν τη φλεγμονή της άρθρωσης καθώς επίσης και τον πόνο.   Χρησιμοποιούνται για πολλά διαφορετικά είδη αρθρίτιδας, συχνά μαζί με άλλα   φάρμακα. Αν ένα είδος μη στεροειδούς αντιφλεγμονώδους φαρμάκου δεν είναι   αποτελεσματικό, τότε ο γιατρός σας θα δοκιμάσει κάποιο άλλο. Συνήθως   χορηγούνται από το στόμα, αλλά μπορούν να δοθούν σε άλλη μορφή π.χ. υπόθετο ή   βραδείας αποδέσμευσης. Ο όρος «βραδεία αποδέσμευση» σημαίνει ότι το   φάρμακο απορροφάται από τον οργανισμό σταδιακά και όχι όλο μαζί. Τα μη   στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στο βλεννογόνο   (εσωτερικό τοίχωμα) του στομάχου και να υπάρξει αιμορραγία (γαστρορραγία),   ειδικά αν τα παίρνετε σε μεγάλη δόση ή για μεγάλο χρονικό διάστηµα.

Πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή. Να συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται μόνο   αν ελέγχονται τα συμπτώματα. ∆εν πρέπει να τα παίρνετε αν έχετε ιστορικό   δυσπεψίας ή έλκους στομάχου.

3. «Τροποποιητικά της νόσου» ή «δεύτερης γραμμής» φάρμακα

Αυτή η ομάδα φαρμάκων περιλαμβάνει (αλφαβητικά) την πενικιλλαμίνη, τη   σουλφασαλαζίνη, την υδροξυχλωροκίνη και το χρυσό. Χρησιμοποιούνται κυρίως για   τη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας καθώς και σε ορισμένες άλλες   ρευματικές παθήσεις. Αυτά μειώνουν τον πόνο, τη διόγκωση και τη δυσκαμψία των   αρθρώσεων. Τα αποτελέσματά τους δεν παρουσιάζονται αμέσως, αλλά μπορεί να   περάσουν μερικοί μήνες μέχρι να παρατηρήσετε κάποια ωφέλεια. Αν δεν   αισθανθείτε καλύτερα u181 µε κάποιο από αυτά τα φάρμακα, ή αν παρουσιάσετε   κάποια ανεπιθύμητη ενέργεια, τότε ο γιατρός σας μπορεί να δοκιμάσει κάποιο   άλλο φάρμακο της ομάδας αυτής. Μια άλλη ομάδα «τροποποιητικών της νόσου»   φαρμάκων είναι τα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα. Ονομάζονται   «ανοσοκατασταλτικά» διότι καταστέλλουν το ανοσοποιητικό σύστημα (το   σύστηµα άμυνας του οργανισμού). Αυτή η ομάδα φαρμάκων περιλαμβάνει   (αλφαβητικά) την αζαθειοπρίνη, την κυκλοσπορίνη, την κυκλοφωσφαμίδη και τη   μεθοτρεξάτη. Λόγω του ότι επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα, μπορούν να   παρουσιάσουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Γι’ αυτό, χρειάζεται προσεκτική   παρακολούθηση κατά τη χορήγησή τους. Τα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα   χρησιμοποιούνται συχνά στη θεραπεία του καρκίνου, αλλά σας διαβεβαιώνουµε ότι   η αρθρίτιδά σας δεν έχει σχέση µε τη πάθηση αυτή.

4. Στεροειδή (κορτικοστεροειδή)

Τα στεροειδή είναι πολύ αποτελεσματικά στον έλεγχο της φλεγµονής και μπορεί   να έχουν ορισμένα αποτελέσματα στην τροποποίηση της πάθησης. Αν   χρησιμοποιούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα (αρκετούς μήνες) ή σε μεγάλη   δόση προκαλούν συχνά ανεπιθύμητες ενέργειες. Γι’ αυτό το λόγο, οι γιατροί   προσπαθούν να τα αποφύγουν ή να τα χρησιμοποιήσουν µε τη μικρότερη δυνατή   δόση. Για παράδειγμα, η οστεοπόρωση (λέπτυνση των οστών) μπορεί να προκληθεί   από τη λήψη στεροειδών και γι’ αυτό το σκοπό ο γιατρός σας μπορεί να σας   συνταγογραφήσει θεραπεία για να προστατεύσει τα οστά σας, για όσο χρονικό   διάστημα παίρνετε στεροειδή.

Όμως, τα στεροειδή έχουν ένα σημαντικό ρόλο σε πολλές διαφορετικές ρευματικές   παθήσεις. Για παράδειγμα, αν υπάρχει φλεγμονή σε μια συγκεκριμένη άρθρωση, ο   γιατρός σας είναι δυνατό να κάνει ένεση σ’ αυτή την άρθρωση με ένα στεροειδές   φάρμακο. Επίσης, τα στεροειδή μπορούν να δοθούν ενδοφλέβια ή ενδομυϊκά, σε   δόσεις πολύ μεγαλύτερες απ’ ότι με τα χάπια και έτσι μπορούν να είναι   αποτελεσματικά πολύ γρήγορα στη μείωση της αρθρίτιδας.

5. Αμιτριπτυλίνη

Το φάρμακο αυτό χρησιμοποιείται συχνά ως αντικαταθλιπτικό καθώς και για να   βοηθήσει συχνά στον ύπνο. Επίσης, μπορεί να είναι αποτελεσματικό σε ορισμένες   μορφές αρθριτικού πόνου, ιδίως σε νευραλγία. Η νευραλγία είναι ο πόνος που   προέρχεται από τον ερεθισμό των νευρικών u961 ριζών. Συχνά ερεθίζονται οι   νευρικές ρίζες που ξεκινούν από τον αυχένα, με αποτέλεσμα ο πόνος να είναι   αισθητός γύρω από τους ώμους και τους βραχίονες.

Παρακολούθηση των ασθενών που παίρνουν φάρμακα για την αρθρίτιδα

Χρειάζεται προσεκτικός έλεγχος σε τακτά χρονικά διαστήματα, έτσι ώστε, αν   χρειασθεί, να μπορεί να σταµατήσει το φάρμακο σ’ ένα αρχικό στάδιο της   πάθησης, πριν να εμφανιστεί μια σοβαρή ανεπιθύμητη ενέργεια.

Για παράδειγμα, αρκετά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία της   ρευματοειδούς αρθρίτιδας (όπως η μεθοτρεξάτη, η πενικιλλαμίνη, η   σουλφασαλαζίνη και ο χρυσός) μπορούν να επηρεάσουν το αίμα και τα άτομα που   παίρνουν αυτά τα φάρμακα πρέπει να κάνουν ορισμένες εξετάσεις αίματος σε   τακτά χρονικά διαστήματα. Για το χρυσό και τη πενικιλλαμίνη χρειάζεται   τακτικός έλεγχος των ούρων και για τη μεθοτρεξάτη χρειάζεται τακτικός έλεγχος   του αίματος, για τον έλεγχο της λειτουργίας του συκωτιού. (∆είτε περισσότερες   πληροφορίες για κάθε φάρμακο σε ξεχωριστά πληροφοριακά φυλλάδια που   εκδίδονται από την Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα) Ορισμένες   εξετάσεις είναι απλές και μπορούν να γίνουν στο χώρο ενός ιατρείου, ενώ άλλες   γίνονται μόνο σε μικροβιολογικό ή βιοχημικό εργαστήριο (ιδιωτικά ή σε   νοσοκομείο).

Πού μπορώ να βρω περισσότερες πληροφορίες;

Αν θέλετε περισσότερες πληροφορίες για τα φάρμακα που παίρνετε για την αρθρίτιδά   σας ή αν έχετε οποιεσδήποτε αμφιβολίες για τη θεραπεία σας, τότε θα πρέπει να   το συζητήσετε µε το γιατρό ή το φαρμακοποιό σας. Η Ελληνική Εταιρεία   Αντιρευματικού Αγώνα (ΕΛ.Ε.ΑΝ.Α.) εκδίδει ξεχωριστά πληροφοριακά φυλλάδια για   κάθε φάρμακο. Αυτά μπορούν να διαβαστούν μαζί με αυτό το φυλλάδιο   «Φάρμακα και αρθρίτιδα», το οποίο είναι πιο γενικό.

Το πρωτότυπο κείμενο προέρχεται από το φυλλάδιο ‘Drugs and Arthritis’.   Ευχαριστούμε τον οργανισµό Arthritis Research Campaign (Μεγάλη Βρετανία) για   την άδεια απόδοσής του στην ελληνική γλώσσα.